Merdiven, bir yapının iki farklı seviyesini birbirine bağlayan en önemli mimari elemanlardan biridir. Hem güvenlik hem de ergonomi açısından, merdivenlerin belirli standart ölçüler ile tasarlanması zorunludur. Bu standartlar, uluslararası mimari yönetmelikler ve insan anatomisine göre belirlenmiştir.

Bu yazıda 2025 güncel standart merdiven ölçülerini, basamak ölçülerini, korkuluk yüksekliklerini, ideal eğim değerlerini, çelik omurgalı merdivenlerde kullanılan ölçüleri ve tasarımda dikkat edilmesi gereken noktaları detaylı şekilde bulacaksınız.

1. Standart Merdiven Ölçüleri Nelerdir?

Merdiven tasarımında genel kabul görmüş bazı ölçüler vardır. Bunlar hem Türkiye’de hem de uluslararası standartlarda kullanılan temel değerlerdir.

Aşağıdaki tablo standart merdiven ölçülerinin özetidir:

Bu değerler, hem konut hem de iş yerinde güvenli bir merdiven kullanımı için ideal aralıklardır.

2. Basamak Yüksekliği (Rıht) Standartları

Standart: 17–19 cm

Basamak yüksekliği, merdiven konforunu doğrudan etkileyen en önemli ölçüdür.
Çok yüksek rıhtlar kullanıcıyı yorar, çok alçak rıhtlar ise gereksiz uzun merdivene neden olur.

Neden 17–19 cm ideal?

• İnsanın adım ritmine uygundur

• Çıkış ve inişte denge sağlar

• Yaşlı bireyler için daha güvenlidir

• 19 cm üzeri rıhtlarda düşme riski artar

İç mekânda genellikle 17,5 cm tercih edilir.

3. Basamak Derinliği (Taban) Standartları

Standart: 26–30 cm

Bir basamağın ideal genişliği, ayağın rahatça basabilmesi için en az 26 cm olmalıdır.

Basamak derinliği neden önemli?

• Kayma riskini düşürür

• İniş sırasında kontrol sağlar

• Çocuklar ve yaşlılar için daha güvenlidir

Villa ve dubleks merdivenlerinde 27–28 cm en ideal ölçüdür.

4. Merdiven Açısı (Eğim) Standartları

Standart: 30–37 derece

Merdivenin eğimi hem kullanım kolaylığı hem de güvenlik için önemlidir.

Az eğimli merdiven (30°)

• Daha çok alan kaplar

• Rahat çıkılır

• Otel, restoran gibi ticari yapılarda tercih edilir

Daha dik merdiven (37°)

• Az yer kaplar

• Daire ve dubleks iç merdivenlerde uygulanır

• Ancak 40° üzeri açılar risklidir

Meta Merdiven genellikle 32–35 derece eğimi en ideal olarak kullanır.

5. Merdiven Genişliği Standartları

Konutlarda minimum: 90 cm

Rahat kullanım: 100–110 cm

Ticari yapılarda: 120 cm ve üzeri

Merdiven genişliği kullanıcı sayısına göre belirlenir.
Villalarda 100–110 cm genişlik en rahat çözümdür.

6. Korkuluk Ölçüleri

Korkuluklar merdivenin en önemli güvenlik elemanıdır.

Standart korkuluk yüksekliği: 90–100 cm

Çocuk güvenliği için ara dikey çıtaların aralığı 10–12 cm olmalıdır.

Meta Merdiven’in sunduğu korkuluk türleri:

• Cam korkuluk

• Çelik korkuluk

• Halat korkuluk

• Ferforje

• Pleksi korkuluk

• LED ışıklı korkuluk

7. Sahanlık (Dönüş Platformu) Ölçüleri

Standart: 90–120 cm

Sahanlıklar, merdivenin yön değiştirdiği veya dinlenme alanı sağladığı bölümlerdir.

U ve L dönüşlü merdivenlerde sahanlık çok önemlidir.

8. Çelik Omurgalı Merdivenlerde Standart Ölçüler

Meta Merdiven’in üretim yaptığı çelik omurgalı merdivenlerde, standartlara ek olarak özel mühendislik değerleri uygulanır.

Çelik omurga kalınlığı:

• 6 mm – 10 mm arası

• Yüksek dayanıklılık sağlar

Omurga genişliği:

• 20–30 cm arası

Basamak kalınlığı:

• Ahşap: 4–6 cm

• Mermer: 2–3 cm

Omurga – basamak bağlantı derinliği:

• 8–12 mm çelik levha bağlantısı

Bu ölçüler merdivenin esneme yapmasını, ses çıkarmasını ve sallanmasını engeller.

9. Merdiven Tasarımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Merdiven tasarımı sadece estetik değil; aynı zamanda mühendislik ve ergonomi gerektirir.

1. Ölçüler mutlaka standartlara uygun olmalı

Rıht yüksekliği veya basamak derinliğinin yanlış olması düşme riskini artırır.

2. Taşıyıcı sistem güçlü olmalı

Çelik omurganın kalınlığı mutlaka 6 mm üzeri olmalıdır.

3. Kaymaz basamak tercih edilmeli

Özellikle mermer basamaklarda kaymaz yüzey çok önemlidir.

4. Aydınlatma çok büyük önem taşır

• Basamak altı LED

• Duvar aplikleri

• Hareket sensörlü ışıklar

5. Korkuluklar çocuk güvenliğine uygun olmalı

6. Tüm hesaplamalar profesyonelce yapılmalı

Meta Merdiven, keşif sürecinde tüm bu hesaplamaları mühendislik standartlarıyla yapar.

10. Standart Merdiven Ölçüleri ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Merdiven yüksekliği nasıl hesaplanır?

Kat yüksekliği / basamak sayısı = rıht yüksekliği
(örnek: 280 cm / 16 basamak = 17,5 cm)

Bir merdivende kaç basamak olmalı?

Genelde 14–18 arasında olur.
Kat yüksekliğine ve eğime göre değişir.

Rıht yüksekliği 20 cm olabilir mi?

Konutlarda önerilmez. Yüksek sayılır ve yorucudur.

En güvenli korkuluk yüksekliği nedir?

95 cm en ideal ölçüdür.

Sonuç: Doğru Merdiven Ölçüleri Güvenlik ve Estetik İçin Şart

Standart merdiven ölçüleri hem insan anatomisine hem de uluslararası mimari kurallara göre belirlenmiştir.
17–19 cm rıht yüksekliği, 26–30 cm basamak genişliği, 90–100 cm korkuluk yüksekliği en ideal değerlerdir.

Meta Merdiven, her projesinde bu standartları uygulayarak hem güvenli hem de modern merdiven çözümleri sunmaktadır.